34. tydzień ciąży – waga i ruchy dziecka. Czy poród w 34. tygodniu jest bezpieczny?

34. tydzień ciąży – który to miesiąc i trymestr ciąży?  

34. tydzień ciąży to połowa 8. miesiąca ciąży, a jednocześnie mniej więcej środek III trymestru.  

8. miesiąc ciąży to okres między 32. a 36. tygodniem ciąży, a III trymestr liczony jest od 27. tygodnia aż do porodu, który planowo ma miejsce w 40. tygodniu ciąży, ale może się spóźnić lub przyspieszyć nawet do 14 dni.  

34. tydzień – rozwój dziecka 

W 34. tygodniu ciąży dziecko jest już bardzo blisko pełnej dojrzałości, choć niektóre układy nadal potrzebują czasu na zakończenie procesu rozwoju. Wzrost i przybieranie na wadze są nadal bardzo dynamiczne, a dziecko wyglądem i proporcjami przypomina już noworodka, choć o nieco mniejszych rozmiarach. W sytuacji przedwczesnego porodu, większość „późnych wcześniaków” z 34. tygodnia ciąży ma bardzo dobre rokowania, ale zazwyczaj nadal wymagają opieki neonatologicznej.  

• Wielkość i waga – w 34. tygodniu płód waży już około 2200-2500 gramów, a długość jego ciałka to około 45-47 centymetrów. Wygląda już niemal jak donoszony noworodek, ale wciąż jeszcze rośnie – tygodniowo może zwiększać swoją masę ciała nawet o 200 g.   
• Układ nerwowy – w tym tygodniu mózg dziecka kontynuuje intensywny rozwój, a jego struktury stają się coraz bardziej skomplikowane. Proces mielinizacji, czyli pokrywania włókien nerwowych osłonką mielinową, wspomaga efektywne przekazywanie impulsów nerwowych. Reakcje dziecka na bodźce zewnętrzne stają się coraz bardziej wyraźne, a jego ruchy płynne i skoordynowane.     
• Układ sercowo-naczyniowy – serce dziecka jest już w pełni ukształtowane i gotowe do funkcjonowania poza organizmem mamy. W 34. tygodniu w układzie krążenia nadal funkcjonują specjalistyczne struktury (przewód tętniczy i otwór owalny), które pozwalają omijać płuca i które zamkną się po narodzinach. 
• Układ oddechowy – w 34. tygodniu ciąży płuca dziecka są już niemal w pełni rozwinięte. Ilość surfaktantu, czyli substancji zapobiegającej zapadaniu się pęcherzyków płucnych, może być już wystarczająca do samodzielnego oddychania, ale jego produkcja wciąż trwa. Dziecko wykonuje regularne ruchy klatką piersiową wciągając nosem płyn owodniowy – to ćwiczenia przygotowujące mięśnie oddechowe do funkcji, które podejmą po narodzinach. 
• Układ pokarmowy – w 34. tygodniu ciąży układ trawienny dziecka jest już niemal gotowy do samodzielnego funkcjonowania po porodzie. Połykanie płynu owodniowego i jego przetwarzanie przez żołądek oraz jelita przygotowuje układ trawienny do trawienia pokarmu.  
• Układ immunologiczny – odporność dziecka wciąż jest wspomagana przez matkę, która przekazuje mu swoje przeciwciała przez łożysko. W 34. tygodniu dziecko gromadzi zapasy przeciwciał, które zapewnią mu bierną ochronę przed infekcjami w pierwszych tygodniach życia. Własny układ odpornościowy dziecka zaczyna funkcjonować, choć będzie się rozwijać jeszcze po urodzeniu, zwłaszcza w odpowiedzi na ekspozycję na patogeny środowiskowe, z którymi zetknie się noworodek.  
• Układ kostno-mięśniowy – w 34. tygodniu kości dziecka są już bardzo dobrze rozwinięte, ale czaszka pozostaje elastyczna, co ułatwi przejście przez kanał rodny podczas porodu. Mięśnie są coraz silniejsze, co można zaobserwować poprzez intensywniejsze ruchy dziecka.   
• Skóra i włosy – skóra dziecka staje się coraz bardziej gładka i różowa, ponieważ gromadzi się pod nią tkanka tłuszczowa. Lanugo, czyli delikatne włoski pokrywające ciało, niemal całkowicie znikają, choć mogą być jeszcze obecne na niektórych częściach ciała. Maź płodowa (vernix caseosa) nadal pokrywa skórę, chroniąc ją przed działaniem płynu owodniowego, a także ułatwi przejście przez kanał rodny podczas porodu.   

Ruchy dziecka w 34. tygodniu ciąży 

W 34. tygodniu ciąży aktywność dziecka jest już bardzo dobrze odczuwalna przez matkę. Dziecko ma już mniej miejsca w macicy, co ogranicza jego swobodę, ale nadal może wykonywać intensywne kopnięcia, przeciągnięcia czy wypięcia pupy, czasami też wbija w ściankę macicy łokcie lub stopy zniekształcając brzuch. Jego ruchy z każdym dniem są coraz bardziej skoordynowane i celowe. Mama w 34. tygodniu ciąży może odczuć: 

• coraz wyraźniejsze cykle snu i czuwania u dziecka – płód zaczyna regularnie przechodzić między okresami aktywności i snem, cykle te stają się bardziej uporządkowane, a fazy snu dłuższe,  
• wyraźne reakcje na bodźce zewnętrzne – dziecko reaguje na dźwięki (np. głos matki, muzykę, huk), światło oraz dotyk, ożywiając się pod ich wpływem,   
• zmniejszona przestrzeń, uczucie ciasnoty – ze względu na coraz mniejszą przestrzeń w macicy, ruchy dziecka stają się bardziej ograniczone. Mama może odczuwać silne parcie dziecka na brzuch od wewnątrz i mieć wrażenie rozpychania,  
• ustalająca się pozycja dziecka – większość dzieci w 34. tygodniu przyjmuje już pozycję głową w dół (pozycja podłużna główkowa) przygotowując się do porodu. W tej pozycji dziecko może wykonywać ruchy nóg i rąk, które matka odczuwa jako kopnięcia w dolnej lub bocznej części brzucha. 

Czytaj także: Ćwiczenia w ciąży – bezpieczny przewodnik po aktywności fizycznej dla przyszłych mam

Dolegliwości ciążowe w 34. tygodniu ciąży 

W 34. tygodniu ciąży organizm kobiety poddawany jest dalszym intensywnym zmianom, co może skutkować nasileniem lub pojawieniem się nowych dolegliwości. W porównaniu do 33. tygodnia, pewne objawy mogą stać się bardziej dokuczliwe z powodu rosnącego obciążenia przez rozwijający się płód i powiększającą się coraz bardziej macicę: 

• nasilające się bóle pleców i bioder – ból kręgosłupa, szczególnie w odcinku lędźwiowym, może być jeszcze bardziej intensywny niż w 33. tygodniu, zwłaszcza po długim staniu lub siedzeniu. Powiększający się brzuch wpływa na zmianę postawy, co dodatkowo obciąża kręgosłup i biodra,  
• zwiększone uczucie ciężkości i trudności z poruszaniem się – mama może odczuwać coraz większe trudności w poruszaniu się z powodu wzrostu masy ciała i rozmiaru brzucha. Zmienia się środek ciężkości, co wpływa na równowagę i wymaga większej ostrożności podczas chodzenia. Zmęczenie fizyczne daje jej się coraz bardziej we znaki,  
• skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze i bardziej odczuwalne niż tydzień wcześniej. Chociaż są to skurcze „treningowe”, mogą być mylone z początkiem porodu, zwłaszcza gdy stają się bardziej regularne i silne,  
• obrzęki nóg i stóp – rosnąca macica uciska naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Mama może mieć problemy po dniu spędzonym w pozycji siedzącej lub stojącej,  
• zwiększone uczucie duszności – z powodu dalszego podnoszenia się przepony, oddychanie może stawać się coraz trudniejsze. Duszności pojawiają się zwłaszcza podczas wysiłku lub w pozycji leżącej na plecach, 
• trudności ze snem – w  34. tygodniu problemy ze snem mogą się nasilać w porównaniu do poprzednich tygodni. Większy brzuch, częste oddawanie moczu i dyskomfort związany z bólami pleców sprawiają, że znalezienie wygodnej pozycji do snu staje się jeszcze trudniejsze, 
• częstsze oddawanie moczu – zwiększony nacisk powiększającej się macicy na pęcherz moczowy sprawia, że kobieta może odczuwać potrzebę częstszego oddawania moczu, niestety również nocą,    
• nasilona zgaga – zwiększający się nacisk na żołądek może prowadzić do pogorszenia funkcji trawienia, nasilonej zgagi oraz uczucia pełności po posiłkach,  
• zmiany skórne – jeśli mama wcześniej nie skarżyła się na rozstępy, teraz może się to zmienić. Mogą nagle pojawić się na brzuchu, piersiach i udach, gdzie skóra jest najbardziej naciągnięta.  

Sprawdź: Kosmetyki dla mam karmiących i w ciąży

Poród w 34. tygodniu ciąży – czy dziecko jest bezpieczne?   

Poród w 34. tygodniu ciąży jest uważany za poród przedwczesny, ponieważ ciąża nie osiągnęła jeszcze 37. tygodnia. O dzieciach urodzonych w 34. tygodniu ciąży mówi się jednak „późne wcześniaki” – to termin medyczny określający dzieci, które urodziły się pomiędzy 34+0, a 36+6 tygodniem ciąży, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Do przedwczesnego porodu na tym etapie ciąży może dość z różnych powodów, a przyczynić się do tego może m.in.:  

• krótki odstęp pomiędzy ciążami (zwłaszcza poniżej 6 miesięcy), 
• ciąża mnoga, 
• niewydolność szyjki macicy, 
• problemy z łożyskiem, 
• palenie papierosów, picie alkoholu, niezdrowy tryb życia, 
• nadciśnienie ciążowe lub stan przedrzucawkowy, 
• wiek matki <19 lub >35 lat,  
• infekcje wewnątrzmaciczne,  
• choroby przyzębia, niedokrwistość i inne choroby przewlekłe,  
• przedwczesne porody w przeszłości,  
• silny stres psychiczny lub urazy u matki. 

W porównaniu z wcześniejszymi tygodniami, dzieci urodzone w 34. tygodniu ciąży mają znacznie większe szanse na samodzielne funkcjonowanie, a większość z nich rozwija się prawidłowo.

Wiele wcześniaków urodzonych w 34. tygodniu ciąży jest w stanie samodzielnie oddychać, choć niektóre mogą potrzebować wsparcia tlenowego przez krótki czas. Dzieci urodzone w tym czasie zazwyczaj mają odpowiednio rozwinięte funkcje neurologiczne, mogą mieć jednak trudności z utrzymaniem stałej temperatury ciała, dlatego często zostają umieszczone w inkubatorze, który zapewnia odpowiednie warunki termiczne. Mogą mieć również niedojrzały odruch ssania i połykania, co utrudnia karmienie piersią lub butelką i wymaga czasowego karmienia przez sondę. Wskaźnik przeżywalności u dzieci urodzonych w 34. tygodniu jest bardzo wysoki, przekraczający 99% przy odpowiedniej opiece neonatologicznej.   

Czytaj więcej: Wcześniactwo – przyczyny, objawy. Jakie są najczęstsze problemy wcześniaków?

Amnezja ciążowa w III trymestrze – co to jest? 

Amnezja ciążowa, znana również jako „mgła ciążowa” lub pregnezja, to potoczne określenie typowego dla ostatnich tygodni ciąży pogorszenia pamięci, problemów z koncentracją i trudności z jasnym myśleniem. Choć amnezja ciążowa nie jest klasyfikowana jako choroba, wiele kobiet zgłasza te objawy jako realne i dokuczliwe.

Wśród przyczyn amnezji ciążowej wymienia się oddziaływanie hormonów płciowych, częste u ciężarnych niewyspanie i przemęczenie fizyczne, a także towarzyszący im w ostatnich tygodniach ciąży stres związany ze zbliżającym się porodem i życiowymi zmianami, które wkrótce nastąpią. Objawy amnezji ciążowej zazwyczaj ustępują po porodzie, kiedy poziom hormonów wraca do normy, a matka ma szansę na lepszy odpoczynek. 

Czytaj także: Amnezja – czym jest i dlaczego występuje?

Badania i zalecenia dla mamy w 34. tygodniu ciąży 

34. tydzień ciąży to czas, gdy organizm kobiety intensywnie przygotowuje się do porodu, dlatego szczególnie ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich. Zalecenia dla mamy na typ etapie ciąży to przede wszystkim:  

• kontrolowanie przebiegu ciąży zgodnie z harmonogramem badań dla 8. miesiąca ciąży: 
  • kardiotokografia (KTG),  
  • pomiar ciśnienia krwi,
  • masy ciała, obwodu brzucha, 
  • morfologia,
  • badanie ogólne moczu, 
  • badanie antygenu HBs, 
  • posiew z pochwy i odbytu w kierunku paciorkowców grupy B (GBS),   
  • badanie przeciwciał anty-HIV, kiły (VDRL), HCV – w grupach ryzyka,  
  • badanie piersi, 
  • ocena ryzyka depresji,  
• odpoczynek, zapewnienie odpowiedniej ilości snu, aby zminimalizować zmęczenie i złagodzić dolegliwości ciążowe. Wskazane jest spanie na lewym boku i korzystanie z poduszek dla ciężarnych,  
• kontynuowanie zbilansowanej diety bogatej w białko, żelazo, wapń i zdrowe tłuszcze, unikanie nadmiaru soli w celu zmniejszenia ryzyka obrzęków, 
• łagodne formy ruchu, takie jak spacery czy joga prenatalna, mające na celu poprawę krążenia i utrzymanie sprawności mięśni,  
• monitorowanie ruchów dziecka: ważne jest, aby matka zwracała uwagę na regularność ruchów płodu, a każda zauważalna zmiana powinna być zgłaszana lekarzowi, 
• uczestnictwo w zajęciach przygotowujących do porodu i opieki nad noworodkiem, 
• omówienie z lekarzem preferencji dotyczących porodu, takich jak metoda porodu, znieczulenie i plan dotyczący obecności bliskich osób. 

Sprawdź: Pakiet badań Ciąża w Świecie Zdrowia