Globuliny – czym są i kiedy należy badać?

Czym są globuliny?

Białka odgrywają bardzo ważną rolę w organizmie człowieka. Stanowią budulec tkanek oraz komórek, tworząc narządy, enzymy i hormony. Białko całkowite to białko w osoczu krwi, które dzieli się na albuminy, globuliny oraz fibrynogen. Proteinogram umożliwia oddzielenie poszczególnych frakcji oraz podział globulin. Stosunek albumin do globulin, czyli współczynnik albuminowo-globulinowy u zdrowych osób powinien być wyższy niż 1, ponieważ albuminy stanowią około 55-65% białka całkowitego.

Globuliny wpływają na układ odpornościowy, a także wiążą tłuszcze i glukozę. Nie są one rozpuszczalne w wodzie, a jedynie w roztworach soli.

Globuliny – podział

Globuliny można podzielić podczas proteinogramu, który umożliwia elektroforetyczny podział białek. Wyróżniamy takie rodzaje globulin jak:

• alfa-1globuliny,
• alfa-2globuliny,
• beta-globuliny,
• gamma-globuliny.

W zależności od rodzaju mają one różne funkcje i normy.

Beta-globuliny

Beta globuliny odgrywają głównie rolę transportera. Są odpowiedzialne za transport żelaza, kwasów tłuszczowych i hormonów sterydowych. Zazwyczaj stanowią około 8-15% białka całkowitego. Wśród nich można wyróżnić transferrynę, angiotensynę, izoaglutyniny, beta-lipoproteinę, hemopeksynę, czynniki krzepnięcia, bradykininę, a także enzymy takie jak fosfataza, proteaza oraz esteraza cholinowa.

Beta globuliny bada się w zaburzeniach układu odpornościowego, w chorobach wątroby, a także w trakcie różnicowania chorób krwi. Badanie wykonuje się na czczo, z krwi, a norma wynosi w zależności od laboratorium:

• beta 1 globuliny: 6-9,8% (3,6-7,8 g/l),
• beta 2 globuliny: 2,6-5,8% (1,6-4,6 g/l).

Alfa-globuliny

Alfa globuliny są najmniejszymi grupami białek. Alfa1-globuliny stanowią około 2-5% białka całkowitego, z kolei alfa2-glouliny 7-13% białka całkowitego. Do alfa1-globulin należą:

• alfa1-antytrypsyna,
• alfa1-kwaśna glikoproteina,
• alfa-lipoproteiny,
• TBG (globulina wiążąca tyroksynę).

Biorą one udział w reakcjach obronnych organizmu, szczególnie w przebiegu chorób zapalnych. Z kolei alfa2-globuliny pełnią funkcję transportera miedzi, wspomagają transport żelaza, są markerem zapalenia trzustki, a także chronią nerki przed szkodliwym działaniem hemoglobiny. Należą do nich:

• alfa2-makroglobulina,
• ceruloplazmina,
• haptoglobina.

Alfa globuliny bada się w przypadku podejrzenia chorób nerek, wątroby, przewodu pokarmowego, a także podejrzenia wrodzonego niedoboru białek nośnikowych.

Normy alfa globulin wynoszą:

• alfa 1 globuliny: 3-5% białka całkowitego (2,1-3,5 g/l),
• alfa 2 globuliny: 7-10% białka całkowitego (4,9-7,0 g/l).

Gamma-globuliny

Gamma globuliny tworzą głównie immunoglobuliny, czyli przeciwciała. Pełnią funkcję w reakcjach obronnych organizmu przeciwko patogenom, takim jak wirusy, bakterie, pasożyty i grzyby. Gamma-globuliny dzieli się na 5 klas:

• IgG – najliczniejsza klasa, są one odpowiedzialne za reakcję odpornościową pod wpływem antygenu,
• IgA – obecne są w wydzielinach organizmu, inaczej nazywane globulinami sekrecyjnymi, wydzielane są przez błony śluzowe i błony surowicze,
• IgD – obecne są na powierzchni limfocytów B,
• IgM – syntetyzowane są na początku choroby,
• IgE – biorą udział głównie w reakcjach alergicznych i w zakażeniach pasożytniczych.

Do gamma-globulin należy również CRP, czyli białko ostrej fazy C-reaktywne, które produkowane jest w wątrobie. Wydzielany jest w przypadku istniejących w organizmie stanów zapalnych.

Gamma-globuliny oznaczane są w przypadku podejrzenia zaburzeń odporności, zarówno wrodzonych, jak i nabytych, a także w przypadku nowotworów, chorób nerek i wątroby oraz zespołu nerczycowego.

Normy:

• gamma globuliny: 5-15 g/l (11-22% białka całkowitego).

Globuliny – normy i interpretacja badań

Globuliny mogą wzrastać w przypadku toczących się stanów zapalnych w organizmie, a także w trakcie zakażeń, ponieważ organizm próbuje walczyć z chorobą. Zwiększone stężenie beta globulin może świadczyć o chorobach nowotworowych, zespole nerczycowym czy chorobach wątroby. Podwyższone stężenie może również fizjologicznie występować u kobiet w ostatnim trymestrze ciąży. Z kolei podwyższone globuliny wraz z podwyższonym poziomem białka całkowitego świadczą zazwyczaj o odwodnieniu. Z kolei stężenie niektórych gamma-globulin wzrasta w przebiegu chorób autoimmunologicznych, infekcji bakteryjnych, zakażeń pasożytniczych oraz w przebiegu sarkoidozy.

Alfa 1 globuliny poniżej normy mogą świadczyć o ostrych stanach zapalnych, a także wrodzonym niedoborze alfa1-antytrypsyny. Występuje on także fizjologicznie w ciąży. Alfa 2 globuliny poniżej normy są następstwem przewlekłych stanów zapalnych jelit, niedożywienia, niewydolności wątroby oraz niedokrwistości hemolitycznej. Alfa 2 globuliny podwyższone są w zespole nerczycowym, a także podczas sterydoterapii.

Autor: Redakcja