Ugryzienie kleszcza – jak wygląda i czy swędzi?

Ugryzienie kleszcza – na co uważać?

W zależności od środowiska i warunków atmosferycznych, kleszcze mogą być spotykane nawet przez cały rok. Pajęczaki przestają być aktywne, gdy temperatura spada poniżej 5 stopni. Pamiętaj jednak, że wciąż mogą atakować w cieplejsze dni zimą. 

Kleszcze to pasożyty, żywiące się krwią ludzi i zwierząt. Dzięki pazurkom na końcach odnóży przyczepiają się do żywiciela, a dzięki specjalnie przystosowanemu aparatowi gębowemu wkłuwają się w skórę ofiary. Szukają żywiciela wyczuwając zapach wydzielany m.in. przez pot ofiar. Reagują także na podwyższoną temperaturę ciała – często wybierają ciepłe, wilgotne zakamarki, aby wczepić się w skórę, takie jak:

• pachwiny,
• pachy,
• okolice pępka,
• za uszami,
• pod piersiami,
• owłosiona skóra głowy. 

Ugryzienie kleszcza może powodować niebezpieczne dla zdrowia choroby (m.in. boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu). Z tego powodu, jeśli przebywasz na zewnątrz, to pamiętaj, aby po powrocie do domu dokładnie obejrzeć ciało, a ubrania jak najszybciej wyprać. Przy ukąszeniu kleszcza ważne jest, aby jak najszybciej działać i usunąć go ze skóry.

Ukąszenie kleszcza – czy łatwo je zauważyć?

Wkłutego w skórę kleszcza często jest trudno zauważyć z dwóch powodów:

• wkłuł się w miejsce, które nie jest dobrze widoczne podczas samodzielnych oględzin ciała,
• jest niewielkich rozmiarów, do tego można go pomylić np. z pieprzykiem.

Warto wiedzieć orientacyjnie, jakich rozmiarów są kleszcze, aby móc skuteczniej przeprowadzać oględziny ciała po powrocie z miejsca, w którym mogą bytować.

Rozmiary kleszczy:

1. Kleszcz łąkowy Dermacentor reticulatus: 
   • samice – 2,75-4,75mm długości ciała i 1,75-3,2mm szerokości ciała, 
   • samce (są większe od samic) – 3,45-5,15mm długości, 2,2-3,1mm szerokości ciała,  
   • nimfy – 0,92-1,13mm długości i 0,63-0,89mm szerokości,
   • larwy – 0,49-0,53mm długości i 0,40-0,42mm szerokości.
2. Kleszcz pospolity Ixodes ricinus: 
   • samice – 3,5-4,5mm głodna, najedzona 12mm długości +9mm szerokości, 
   • samce (mniejsze od samic) – 1,5-2,62mm długości, 1,21-1,52mm szerokości,
   • nimfy – 1,24-1,42mm długości, 0,71-0,77mm szerokości,
   • larwy – ok. 0,6-0,8mm długości i 0,44-0,53mm szerokości. 

Ugryzienia kleszcza – gdzie zdarza się najczęściej?

Kleszcze przebywają w wysokich trawach, krzewach, a także w niżej położonych partiach drzew. Mitem jest to, że najczęściej spadają na swoją ofiarę z wysokości. Pajęczakom dużo łatwiej jest znaleźć żywiciela, gdy przebywają na poziomie sięgającym maksymalnie do 1.5 m. Ukąszenie kleszcza może przydarzyć się, gdy spędzasz czas w otoczeniu przyrody (np. w lesie) – ale obecnie coraz częściej pajęczaki występują także w miastach. Pamiętaj, że kleszcz może ukąsić w miejscach takich jak:  

• miejskie parki, trawniki i skwery, 
• pola namiotowe i kempingi, 
• przestrzeń pod drzewami, 
• lasy liściaste i mieszane oraz zagajniki, 
• miejsca, w których mają gniazda gołębie, 
• łąki i tereny porośnięte trawą sięgającą za kostkę, 
• leśne polany oraz podleśne parkingi, 
• plaże (kleszcze gromadzą się w zieleni porastającej tereny przy brzegach jezior), 
• podmokłe tereny z zaroślami, 
• przydomowe ogrody i działki. 

Jak uniknąć ugryzienia kleszcza?

Pamiętaj, że poniższe rady, nie gwarantują pełnej ochrony przed ugryzieniem kleszcza. Jednak stosując się do wskazówek możesz zmniejszyć ryzyko ukąszenia: 

• zakładaj długie spodnie i długie rękawy, jeśli wybierasz się w miejsca, w których możesz „złapać” kleszcza, 
• chroń skórę na głowie – noś kaptur, czapkę, kapelusz. Kleszcza ukrytego we włosach bardzo trudno zauważyć, 
• wybieraj ubrania w jasnych kolorach – dzięki temu łatwiej będzie dostrzec kleszcza, zanim wczepi się w skórę; ponadto jasne ubrania mniej się nagrzewają od słońca, dzięki czemu mniej się spocisz oraz wolniej i spokojniej oddychasz. Wyższa temperatura ciała i szybszy oraz głębszy oddech zwracają na nas większą uwagę kleszczy.  
• spryskaj skórę i ubrania repelentem (stosuj zgodnie ze wskazaniami producenta). Preparaty te zawierają substancje, które odstraszają kleszcze, 
• zakładaj buty za kostkę – nie noś sandałów czy klapek – zwłaszcza w miejscach szczególnie narażonych na atak kleszczy, np. w lesie, na łąkach z wysoką trawą, 
• wpuść nogawki spodni w skarpetki – dzięki temu unikniesz ugryzienia przez kleszcza w okolicach kostek. 

Kleszcze, zanim wbiją się w skórę, przez jakiś czas mogą znajdować się na ubraniu lub na sierści psa czy kota – w ten sposób pajęczaki mogą zostać przyniesione do domu. Zdarza się, że ukąszenie kleszcza następuje, gdy jesteś w mieszkaniu, a nie na zewnątrz. Jeśli masz zwierzę wychodzące, to pamiętaj, aby regularnie sprawdzać, czy na futrze nie ma kleszczy, szczególnie po dłuższych spacerach.

Jak wygląda ugryzienie kleszcza i ślad po kleszczu?

Ugryzienie kleszcza może dawać objawy skórne, a także wywoływać szereg innych dolegliwości. Jak wygląda ukąszenie kleszcza i jaka reakcja organizmu po ukąszeniu powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza?  

Zwykle w miejscu ugryzienia – jeszcze przez jakiś czas po usunięciu pasożyta – może wystąpić: 

• zaczerwienienie skóry, 
• swędzenie w miejscu ugryzienia kleszcza, 
• niewielka grudka w miejscu, w którym był wbity kleszcz. 

Najczęściej ślad po kleszczu goi się w przeciągu kilku do kilkunastu godzin, a wymienione symptomy powinny stopniowo znikać. Należy sprawdzać, czy miejsce ugryzienia kleszcza się goi – jeśli zaczerwiony punkt na skórze nie blednie, zaczyna boleć i puchnąć, a dodatkowo zaczynasz odczuwać inne dolegliwości – zgłoś się do lekarza! 

Ugryzienie kleszcza – zdjęcia

Czytaj także: Ślad po kleszczu – jak wygląda miejsce po ugryzieniu?

Ugryzienie kleszcza – niepokojące objawy

Poznaj objawy, które mogą wskazywać na to, że w organizmie rozwija się infekcja, a kleszcz był nosicielem niebezpiecznych dla zdrowia chorób, to m.in: 

• wysypka w miejscu ugryzienia kleszcza, 
• rumień, 
• gorączka i dreszcze, 
• bóle stawów i mięśni, 
• ogólne osłabienie, 
• bóle głowy, 
• powiększone węzły chłonne. 

Sprawdź: Pakiet badań BORELIOZA

Rumień po ugryzieniu kleszcza

W przypadku ugryzienia kleszcza szczególnie ważne jest obserwowanie, czy na skórze nie pojawia się rumień wędrujący. Jest to sygnał, że pajęczak był zakażony krętkami boreliozy, a w organizmie osoby ukąszonej rozwija się infekcja.  

Rumień to czerwona kolista obwódka – początkowo może być mniejsza, jednak z czasem może rozszerzać się – przyjmuje się, że obwód rumienia wynosi ponad 5 cm. Pamiętaj, że każdą zmianę po ugryzieniu kleszcza – szczególnie jeśli jest niepokojąca i powoduje dyskomfort, należy skonsultować z lekarzem.  

Rumień to odpowiedź organizmu na wniknięcie krętków boreliozy. Zazwyczaj można go dostrzec na skórze od kilku do nawet 30 dni od momentu ukłucia pasożyta – w takim przypadku ważne jest, aby zgłosić się do lekarza, który przepisze antybiotyk na boreliozę. Rumień może być widoczny wokół śladu po kleszczu, ale może znajdować się też w zupełnie innym miejscu na ciele. 

Czytaj także: Kleszcze a borelioza – jak nie przegapić ukłucia i zapobiec infekcji?

Czy ugryzienie kleszcza swędzi?

Ukąszenie kleszcza może (ale nie musi!) lekko swędzieć – zwykle przez kilkanaście godzin po usunięciu pasożyta. Jeśli miejsce po wkłuciu mocno swędzi, puchnie lub w przypadku, gdy na skórze zauważysz rumień – jak najszybciej udaj się do lekarza. Natomiast warto wiedzieć, że sam rumień rzadko swędzi. 

Kiedy ugryzienie kleszcza jest niebezpieczne?

Ukąszenie kleszcza może być niebezpieczne dla zdrowia – im dłużej pasożyt jest w skórze żywiciela, tym większe ryzyko przenoszenia groźnych chorób, takich jak: 

• borelioza (inna nazwa to choroba z Lyme), 
• kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), 
• anaplazmoza, 
• babeszjoza, 
• bartoneloza, 
• riketsjoza. 

Ugryzienie kleszcza i zarażenie wymienionymi chorobami może mieć dotkliwe skutki dla zdrowia. Borelioza w późniejszej fazie może dawać objawy neurologiczne, takie jak.: 

• paraliż nerwu twarzowego, 
• zaburzenia widzenia, 
• drętwienie kończyn,  
• bóle głowy, 
• problemy z równowagą. 

Aby nie dopuścić do rozwoju zakażenia, lekarz może podjąć decyzję o wdrożeniu odpowiedniego leczenia i zastosować kurację antybiotykiem.  

Polecamy: Borelioza po latach – objawy i leczenie po latach po ugryzieniu przez kleszcza

Ugryzienie kleszcza – co robić?

Ważne jest, aby nie ignorować ugryzienia kleszcza – należy działać szybko – dzięki temu zmniejsza się ryzyko zakażenia groźnymi chorobami. Co robić w przypadku ukąszenia? Oto najważniejsze informacje:  

1. Po powrocie ze spaceru dokładnie sprawdź, czy kleszcz nie znajduje się na ubraniu. Obejrzyj także ciało – zwróć uwagę na miejsca, w których pajęczaki najczęściej wczepiają się w skórę. jeśli zauważysz kleszcza, należy niezwłocznie go usunąć.
2. Uważaj, aby nie zgnieść kleszcza i wyciągnąć go w całości – pociągnij go ku górze, nie wykręcaj. Bardzo ważne dla prawidłowego wyciągnięcia wkłutego kleszcza jest to, by złapać go jak najbliżej skóry, za scutum (tarczka grzbietowa). W aptekach dostępne są specjalne przyrządy, które ułatwią zadanie. Zdarza się jednak, że podczas tej czynności kleszcz się urwie i resztki pozostaną skórze, co może zwiększać ryzyko zakażenia chorobami. 
3. Jeśli kleszcz się urwie, należy użyć pęsety lub szczypiec i delikatnie złapać część ciała pajęczaka (najczęściej jest to główka lub fragment aparatu gębowego), która wystaje w miejscu ugryzienia i pociągnąć ją. Jeśli nie uda się usunąć kleszcza w domu – zgłoś się do lekarza, (jeśli sytuacja tego wymaga, możliwe jest także wyciągnięcie resztek kleszcza w znieczuleniu miejscowym). 
4. Ślad po kleszczu należy zdezynfekować. W kolejnych dniach obserwuj ranę – początkowe zaczerwienienie nie powinno wzbudzać niepokoju – najczęściej jest całkowicie normalne. Zmiany na skórze po ugryzienia kleszcza mogą pojawić się nawet po 30 dniach – przez ten czas regularnie sprawdzaj miejsce ukłucia. 
5. Jeśli zauważysz rumień lub ślad po kleszczu nie goi się, a dodatkowo odczuwasz objawy grypopodobne – koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Mogą być to pierwsze symptomy chorób przenoszonych przez kleszcze. Pamiętaj, że rumień wskazuje na zakażenie boreliozą – w takim przypadku lekarz zwykle zaleca kurację antybiotykiem.

Polecamy: Usuwanie kleszcza – jak działają narzędzia do usuwania kleszczy?

Ugryzienie kleszcza – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Ugryzienie kleszcza u dziecka – co robić?

Jeśli zauważysz ugryzienie kleszcza u dziecka – nie panikuj. Zdecydowanym, ale delikatnym ruchem wyciągnij pajęczaka ze skóry malucha. Zdezynfekuj ranę, a następnie obserwuj, czy na skórze nie pojawi się charakterystyczny dla boreliozy rumień – wtedy jak najszybciej zgłoś się do lekarza, który dobierze odpowiedni do wieku i wagi dziecka antybiotyk. 

Czy ugryzienie kleszcza boli?

Ukąszenie kleszcza najczęściej nie boli – ślad po kleszczu może być przez kilka dni lekko zaczerwieniony, piec lub swędzieć. W przypadku, gdy pojawia się ból i inne niepokojące sygnały, a rana po ugryzieniu nie goi się – najlepiej skonsultować się z lekarzem.