Zapalenie szyjki macicy – przyczyny, objawy i leczenie

Szyjka macicy jest częścią macicy, która łączy pochwę z jamą macicy. Sama szyjka składa się z części nadpochwowej, części pochwowej i kanału szyjki macicy. To właśnie przez szyjkę macicy przedostają się plemniki, podobnie jak przez nią przechodzi dziecko na koniec ciąży. Zapalenie szyjki macicy może obejmować sam kanał albo rozprzestrzenić się na głębsze warstwy błony śluzowej, w tym błonę śluzową macicy. Jest to jedno z możliwych powikłań nieleczonej choroby.

Czym jest zapalenie szyjki macicy?

Zapalenie szyjki macicy może mieć ostry przebieg lub przyjąć przewlekłą postać z okresami zaostrzeń stanu zapalnego. Bardzo często choroba nawet po wyleczeniu może nawracać. W przypadku przewlekłej postaci choroby ma ona związek ze zbyt późnym rozpoznaniem stanu zapalnego, brakiem leczenia oraz w sytuacji, kiedy podjęte leczenie nie było efektywne.

Zapalenie szyjki macicy, kiedy nie zostało podjęte leczenie, może skutkować groźnymi powikłaniami. Stan zapalny szyjki jest szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży – może powodować komplikacje przebiegu ciąży, być powodem transmisji infekcji na dziecko oraz spowodować poród przedwczesny.

Przyczyny zapalenia szyjki macicy

Zapalenie szyki macicy może być spowodowane czynnikami zakaźnymi (chorobami przenoszonymi drogą płciową) lub czynnikami niezakaźnymi.

Do najczęstszych przyczyn zakaźnego stanu zapalnego szyjki macicy zaliczamy:

• bakterię Chlamydia trachomatis powodującą chlamydiozę,
• bakterię  Neisseria gonorrhoeae wywołującą rzeżączkę,
• pasożyta układu moczowo-płciowego- Trichomonas vaginalis odpowiedzialnego za wystąpienie rzęsistkowicy,
• wirus brodawczaka ludzkiego – HPV (szczególnie HPV typu 16 oraz 18 odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy),
• wirus Herpes simplex, najczęściej typu 2 wywołujący opryszczkę,
• bakterie mykoplazmy – Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Ureaplasma parvum, Ureaplasma urealyticum,
• bakterie Staphylococcus spp., Streptococcus spp.,
• grzyby.

Sprawdź: Leki i preparaty na infekcje intymne

Niezakaźne przyczyny zapalenia szyjki macicy obejmują:

• reakcje alergiczne,
• podrażnienia chemiczne (wywołane przez spirale antykoncepcyjne, lateks, żele plemnikobójcze),
• podrażnienia mechaniczne (poród naturalny – tuż po nim może pojawić się zapalenie szyjki macicy, zabiegi ginekologiczne).

Do czynników, które zwiększają ryzyko rozwoju zapalenia szyjki macicy zaliczamy:

• zaburzenia hormonalne,
• poporodowe pęknięcia szyjki macicy,
• przerwanie ciąży,
• wielorództwo,
• poronienia samoistne,
• infekcje okolic intymnych,
• ryzykowne zachowania seksualne, częsta zmiana partnerów,
• uszkodzenia nabłonka szyjki macicy (podczas porodu naturalnego, niektórych zabiegów ginekologicznych),
• brak właściwej higieny osobistej.

Sprawdź: Preparaty i środki do higieny intymnej

Objawy zapalenia szyjki macicy

Należy pamiętać, że w wielu przypadkach stan zapalny szyjki macicy może przebiegać całkowicie bezobjawowo lub dawać objawy znikome i niespecyficzne.

Najczęstszym objawem są upławy – gęste, białe, z domieszką ropy lub śluzowo-ropnej wydzieliny. Upławy mają nieprzyjemny zapach i są obfite.

Do innych objawów mogących występować przy zapaleniu szyjki macicy zaliczamy:

• krwawienia międzymiesiączkowe,
• krwawienia podczas stosunku seksualnego,
• ból w trakcie stosunku,
• swędzenie, pieczenie oraz zaczerwienienie okolic intymnych,
• ból w podbrzuszu,
• ból w okolicy krzyżowej,
• bolesne i częste oddawanie moczu (związane z wtórnym zapaleniem tylnej części cewki moczowej).

Krwawienia między miesiączkami oraz wydłużające się miesiączki mogą wskazywać, że zapalenie szyjki macicy przeniosło się na macicę. Bardzo często w badaniu palpacyjnym obserwuje się wtedy powiększoną macicę.

Czytaj także: Choroby ginekologiczne a ból kręgosłupa – jak rozpoznać źródło bólu pleców u kobiet?

Możliwe powikłania zapalenia szyjki macicy

Do powikłań zapalenia szyjki macicy zaliczamy:

• przeniesienie infekcji na górny odcinek dróg rodnych,
• zapalenie błony śluzowej macicy,
• zapalenie jajowodów,
• zapalenie narządów miednicy mniejszej,
• zwłóknienie szyjki macicy,
• zwężenie kanału szyjki macicy,
• wtórne zakażenie układu moczowego.

Przewlekłe zapalenie szyjki macicy może przyczyniać się do rozwoju raka szyjki macicy, a zapalenie narządów miednicy mniejszej może skutkować zwiększonym ryzykiem rozwoju ciąży pozamacicznej lub niepłodnością.

Czytaj także: Chlamydiowe zapalenie spojówek – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Leczenie zapalenia szyjki macicy

Zapalenie szyjki macicy może przebiegać bezobjawowo, dlatego tak ważne są profilaktyczne badania ginekologiczne – każda kobieta powinna przynajmniej raz w roku odwiedzić gabinet ginekologa, poddać się badaniu ginekologicznemu, wykonać USG jajników oraz piersi, a także – cytologię płynną. Zawsze w przypadku wystąpienia niepokojących objawów również zalecana jest konsultacja z lekarzem.

Na wizytę u ginekologa należy przygotować sobie informacje o dacie ostatniej miesiączki oraz znać długość cyklu. Podczas badania należy powiedzieć także o stosowanych metodach antykoncepcji oraz ewentualnych przebytych chorobach. Może to dać lekarzowi cenne wskazówki, gdyż niektóre schorzenia, jak zapalenie szyjki macicy właśnie, mają charakter nawracający,

Ginekolog powinien zbadać kobietę oglądając kanał szyjki macicy poprzez wziernik. W trakcie badania może pobrać także materiał do badań laboratoryjnych, czyli wymaz.

Do badań wykrywających stan zapalny szyjki macicy zaliczamy:

• posiew mikrobiologiczny,
• testy antygenowe.

Poprzez ustalenie, jakie patogeny spowodowały stan zapalny, możliwe jest zastosowanie terapii celowanej.

Należy pamiętać, że w trakcie leczenia wskazane jest zachowanie wstrzemięźliwości seksualnej. W zależności od przyczyny zapalenia leczeniu może zostać poddany także partner kobiety – ma to miejsce w przypadku patogenów przenoszonych drogą płciową.

Należy pamiętać, że leczenie uzależnione jest od przyczyn stanu zapalnego i może ono wymagać kontroli – w niektórych przypadkach stosowane są leki doustne, w innych – w postaci globulek dopochwowych.

Ważne jest także zadbanie o przyjmowanie probiotyków ginekologicznych, które pomagają w odbudowie prawidłowej mikrobioty. Ma ona duże znaczenie w przypadku zapobiegania infekcjom intymnym.

Po zakończonej terapii należy powtórzyć badania, aby upewnić się, że przyczyny stanu zapalnego szyjki macicy zostały wyeliminowane.

To również może Cię zainteresować:

Choroby weneryczne – jakie występują najczęściej? Objawy chorób przenoszonych drogą płciową