25. tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany u kobiety. Jakie badania w 25. tygodniu ciąży?

25. tydzień ciąży jest faktycznie 23. tygodniem rozwoju dziecka w brzuchu mamy. Każda ciąża liczona jest od pierwszego dnia miesiączki poprzedzającej zapłodnienie – a do zapłodnienia dochodzi około 2 tygodnia od rozpoczęcia się miesiączki. Na tej podstawie wyliczana jest data porodu, ale uwaga – może zostać ona modyfikowana na podstawie badań USG i pomiaru CRL, czyli długości ciemieniowo-siedzeniowej płodu. Jeśli rozbieżność między wynikami pomiaru a szacowaną datą porodu przekracza 5 dni – zmienia się datę porodu. Pomiar CRL można wykonać od 20. tygodnia ciąży.

25. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko?

Maluszek jest już naprawdę duży! Mierzy około 33-34 cm i waży około 780 gramów i cały czas przybiera na masie. Taki intensywny przyrost masy przygotowuje dziecko do życia poza organizmem kobiety.

Maluch nadal przebywa głównie w pozycji pionowej, z głową skierowaną w stronę klatki piersiowej mamy. Jego skóra nie jest już przezroczysta, ale wyraźnie zaróżowiona. Pojawiają się na niej naczynia włosowate, które poprawiają przepływ krwi tuż pod skórą. Powieki powoli otwierają się, a ruchy gałek ocznych stają się coraz bardziej skoordynowane.

W pełni ukształtowane są komórki odpowiedzialne za widzenie, dziecko odróżnia więc światło od ciemności. Reaguje także na bodźce z zewnątrz. Mama świetnie wie, kiedy dziecko jest aktywne, a kiedy śpi, a nadal śpi bardzo dużo.

Brzuch jest uniesiony wysoko, a macica rozmiarem przypomina piłkę. Jeśli jednak brzuch jest zbyt duży, należy skonsultować się z lekarzem, czy nie ma nadmiaru płynu owodniowego.

25. tydzień ciąży – co dzieje się w organizmie kobiety

Nadal występować mogą skurcze Braxtona-Hicksa, które są naturalnym przygotowaniem macicy do porodu. Nasila je aktywność fizyczna, jednak po odpoczynku powinny ustąpić. Pozostałe objawy charakterystyczne dla II trymestru ciąży to hemoroidy (będące wynikiem zaparć, zwiększonego nacisku na żyły miednicy oraz zwiększonego ciśnienia wewnątrznaczyniowe go w żyłach), apetyt na jedzenie, wysokie libido, krwawienie z dziąseł, uczucie zatkanego nosa.

Zespół niespokojnych nóg

Wśród nowych objawów należy wymienić także zespół niespokojnych nóg, czyli ciągłą potrzebę poruszania nogami – wynika ona z uczucia mrowienia w kończynach dolnych. Na ogół mrowienie pojawia się podczas odpoczynku lub snu. Kobiety, które odczuwają zespół niespokojnych nóg mogą cierpieć na niedobory żelaza i kwasu foliowego. Inną przyczyną wystąpienia problemu mogą być hormony.

Zespół niespokojnych nóg powinien ustąpić w ciągu 4 tygodni od porodu. W ciąży leczy się go jedynie objawowo – np. poprzez zażywanie ciepłych kąpieli przed snem. Jeśli jest spowodowany niedoborami, to niezbędne jest przyjmowanie suplementów, takich jak:

• żelazo,
• magnez,
• kwas foliowy lub witamina B12,

oczywiście w porozumieniu z lekarzem. Zaleca się także unikanie kofeiny oraz delikatne ćwiczenia kończyn dolnych.

Sprawdź: Suplementy dla kobiet w ciąży, witaminy i minerały

Czytaj także: Produkty bogate w żelazo. Co jeść, by uniknąć niedoborów?

Zespół cieśni nadgarstka

Kobiety mogą odczuwać także mrowienie palców i nadgarstka – jest ono objawem zespołu cieśni nadgarstka. Za wystąpienie schorzenia odpowiadają zmiany hormonalne, powodujące nadmierne gromadzenie się płynu w stawach. Płyn ten uciska nerw pośrodkowy, co daje właśnie takie dolegliwości.

Obrzęk i zmiany skórne

W tym czasie w organizmie kobiety zaczyna gromadzić się woda, co sprzyja pojawianiu się obrzęków.

Nasilać może się świąd skóry brzucha i piersi, co ma związek z rozciąganiem się skóry. Świąd poprzedza na ogół pojawienie się rozstępów, dlatego tak ważne jest odpowiednie nawilżanie skóry, nawet kilka razy dziennie.

Zobacz: Kosmetyki przeciw rozstępom, krem na rozstępy w ciąży, balsam na rozstępy w ciąży, olejki bez recepty

Żylaki

Pojawiać się mogą także żylaki kończyn dolnych spowodowane uciskiem macicy na żyły miednicy i kończyn dolnych oraz zwiększonym przepływem krwi oraz zawroty i bóle głowy, które wynikają ze zmian w układzie sercowo-naczyniowym (wyższego tętna, poszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększonej objętości krwi krążącej w organizmie).

Inne objawy

Ciężarne uskarżają się także na dziwne sny, brain fog (baby brain, pregnezja), czyli trudności w koncentracji i zapamiętywaniu, a także bóle w dolnej części pleców, które wynikają z rozciągania się więzadeł obłych, utrzymujących macicę w miejscu. Więzadła rozrastają się wraz ze wzrostem macicy, ale ból nie jest intensywny, raczej „przytłumiony”. Kobiety cierpią także na zgagę i zaparcia.

Badania w 25. tygodniu ciąży

Na wizycie kontrolnej między 21. tygodniem. a 26. tygodniem zlecane są następujące badania:

• morfologia krwi,
• badanie ogólne moczu,
• badanie przeciwciał anty-D u kobiet Rh (-) ujemnych,
• badanie przeciwciał przeciwko toksoplazmozie,
• wykonanie testu obciążenia glukozą.

Sprawdź: Pakiet badań CIĄŻA

W gabinecie lekarza wykonywane są badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała oraz pomiar ciśnienia tętniczego. Zaleca się, aby kobieta mierzyła także ciśnienie sama w domu.

Test obciążenia glukozą w 24. tygodniu ciąży

Test obciążenia glukozą (OGTT, z ang. oral glucose tolerance test), inaczej krzywą cukrową, należy wykonać między 24. a 28. tygodniem ciąży. Wykonuje się go na czczo, w godzinach porannych. Polega on na:

1. Pobraniu krwi na czczo.
2. Wypiciu w ciągu 5 minut powoli wypija roztwór około 250 -300 ml wody z 75 g rozpuszczonej glukozy.
3. Pobraniu krwi po godzinie.
4. Pobraniu krwi po 2 godzinach.

Zalecane jest, aby kobieta w czasie oczekiwania na kolejne pobrania nie wykonywała żadnej aktywności fizycznej. Normy badania dla kobiet ciężarnych wynoszą:

• na czczo: poniżej 92 mg/dl ( <5,1 mmol/l),
• w 60 minucie: poniżej 180 mg/dl ( <10,0 mmol/l),
• w 120 minucie: poniżej 153 mg/dl ( ≤8,5 mmol/l).

Test doustnego obciążenia glukozą potwierdza lub wyklucza cukrzycę ciążową, która nieleczona zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, wystąpienia wad rozwojowych u dziecka, występowania hiperglikemii lub hipoglikemii u płodu, a także przyczynia się do makrosomii, czyli nadmiernej masy ciała noworodka. W przypadku wykrycia cukrzycy ciążowej niezbędna jest zmiana diety (powinien ułożyć ją dietetyk) oraz, jeśli jest ona zaawansowana, podawanie insuliny.

Zalecenia na 25. tydzień ciąży

Do niepokojących objawów zaliczane jest:

• krwawienie z pochwy lub wypływ wydzieliny z niej,
• twardnienie brzucha,
• skurcze – bolesne i intensywne,
• brak odczuwania ruchów dziecka.

Kobieta nadal powinna odżywiać się zdrowo, z wykluczeniem żywności wysokoprzetworzonej, bogatej w sól, cukier, konserwanty oraz unikać surowego mięsa i jaj oraz przetworów z mleka niepasteryzowanego. Zalecane jest, aby nie przyjmowała żadnych leków ani suplementów diety bez porozumienia z lekarzem.

Występujące dolegliwości należy łagodzić domowymi sposobami, mając w pamięci, że większość z nich ustąpi po porodzie. Powinno się pić dużo wody, jeść zdrowe ryby, a także warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, kasze. Nie powinno się pić ziół, które mogą mieć negatywny wpływ na przebieg ciąży.

Czytaj także: Ćwiczenia w ciąży – bezpieczny przewodnik po aktywności fizycznej dla przyszłych mam