Uchyłek Meckela – co to jest?
Uchyłek Meckela jest wrodzonym uchyłkiem prawdziwym (tworzą go wszystkie warstwy ściany jelita) jelita krętego, będący pozostałością przewodu żółtkowo-jelitowego – przewodem tym we wczesnym etapie życia płodowego dostarczane są substancje odżywcze. Wraz z rozwojem zarodka zaczyna on jednak zanikać, aż do całkowitego zarośnięcia ok. 7. tygodnia ciąży.
Uchyłek Meckela umiejscowiony jest w jelicie cienkim, a nieopodal może znajdować się tkanka żołądka lub trzustki. Wydzielane przez te narządy związki takie jak kwas solny czy enzymy trawienne, mogą wywołać zapalenie uchyłka Meckela, doprowadzając do krwawienia, a nawet przedziurawienia ściany jelita.
Czytaj także: Uchyłki jelita grubego – objawy, dieta, leczenie i profilaktyka
Przyczyny uchyłka Meckela
Uchyłek Meckela to wada wrodzona o niepoznanym dotąd pochodzeniu – naukowcom nie udało się ustalić, jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia tej nieprawidłowości. Nie znaleziono też zależności pomiędzy daną rasą. Z różnych źródeł pochodzą zaś sprzeczne informacje określające częstość występowania uchyłka w zależności od płci. Nieznane są również metody zapobiegania uchyłkowi Meckela.
Uchyłek Meckela – powikłania
Jednym z najczęstszych powikłań tej wrodzonej wady jelit jest zapalenie uchyłka Meckela – zdarza się stosunkowo rzadko i występuje głównie u osób starszych. Dotyczy ono szczególnie dużych uchyłków, które mają zwężoną podstawę i duże rozmiary. W przebiegu zapalenia uchyłku Meckela może dojść do perforacji błony śluzowej, wtedy treść pokarmowa przedostaje się poza jelita, co skutkuje zapaleniem otrzewnej.
U niektórych pacjentów może dojść do krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, a jeszcze innym powikłaniem uchyłka Meckela, które też może powodować krwawienie z przewodu pokarmowego, jest owrzodzenie.
Uchyłek Meckela – objawy
W większości przypadków uchyłek Meckela nie powoduje żadnych niepokojących objawów. Pacjent nawet nie zdaje sobie sprawy z jego obecności – może zostać wykryty przypadkowo podczas operacji brzusznej wykonywanej z zupełnie innego powodu.
Zapalenie uchyłka Meckela
Jeśli dojdzie do zapalenia uchyłka Meckela, objawy mogą wskazywać na zapalenie wyrostka robaczkowego, lecz z tą różnicą, że dolegliwości bólowe nie przemieszczają się do prawego dołu biodrowego. Do najbardziej charakterystycznych objawów należą:
Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego
Objawy wskazujące na krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego to m.in.: ból brzucha i stolec o ciemnym lub czarnym zabarwieniu. Czasami krew w stolcu nie jest widoczna na pierwszy rzut oka, ale zostaje stwierdzona podczas badania laboratoryjnego.
Owrzodzenie
Uchyłek Meckela może spowodować niedrożność jelit, czyli zatrzymanie pasażu treści pokarmowej. Stan ten daje takie objawy jak:
- bardzo silny ból brzucha,
- nudności i wymioty,
- wzdęcia,
- zatrzymanie gazów i stolca,
- tkliwość palpacyjna,
- obrona mięśniowa w okolicy występowania przeszkody,
- ogólne osłabienie organizmu.
Diagnostyka uchyłku Meckela
Trudno jest rozpoznać uchyłek Meckela jedynie na podstawie objawów, ponieważ są one mało charakterystyczne. W przypadku podejrzenia tej przypadłości, lekarz najczęściej zleca badania takie jak:
- kolonoskopia,
- scyntygrafia z użyciem izotopu technetu,
- bezprzewodowa endoskopia kapsułkowa.
Dopiero na podstawie wyników badań specjalista może postawić rozpoznanie.
W przypadku zapalenia uchyłka Meckela diagnoza stawiana jest często podczas zabiegu chirurgicznego.
Uchyłek Meckela – leczenie
Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym usunięciu uchyłka Meckela – wykonuje się go jedynie w przypadku wyraźnych wskazań, czyli wtedy, gdy wystąpią niepożądane objawy. Resekcja uchyłka Meckela najczęściej przeprowadzona jest laparoskopowo.
Jeśli uchyłek Meckela zostanie znaleziony w jamie brzusznej podczas operacji z innego powodu, usuwa się go jedynie w ściśle określonych sytuacjach:
- u osoby poniżej 40. roku życia,
- jeśli uchyłek jest dłuższy niż 2 cm,
- jeśli uchyłek ma wąską szyjkę,
- gdy uchyłek jest połączony ze ścianą brzucha,
- jeśli rozpoznany zostanie stan zapalny uchyłka.
Nie ma wskazań do usuwania zdrowego uchyłka Meckela u osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego-crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
Glukagon – kiedy badać jego stężenie we krwi? Normy, interpretacja wyników, jak podawać? 
Trzeci migdał u dziecka – objawy, postępowanie. Kiedy konieczne jest wycięcie trzeciego migdała? 
Bezsenność w ciąży – przyczyny. Jak radzić sobie z bezsennością w czasie ciąży? 
Jak rzucić palenie? Objawy nałogu i sprawdzone sposoby radzenia sobie z nim 
