Choroby krwi – lista
Wśród chorób krwi i układu krwiotwórczego możemy wymienić między innymi:
- niedokrwistości – na przykład niedokrwistość chorób przewlekłych, niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego czy witaminy B12, niedokrwistość z niedoboru żelaza;
- schorzenia nowotworowe układu krwiotwórczego – między innymi czerwienica prawdziwa, zespoły mielodysplastyczne, białaczki szpikowe i limfoblastyczne (ostre i przewlekłe), pierwotne włóknienie szpiku;
- skazy krwotoczne – dzielimy je na naczyniowe, płytkowe i osoczowe (wrodzone i nabyte), choroby te w potocznym nazewnictwie to inaczej zmniejszona krzepliwość krwi;
- stany nadkrzepliwości, czyli trombofilie (wrodzone i nabyte) – to skłonność do pojawiania się zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych i zakrzepicy tętniczej, wynikająca między innymi z obecności mutacji genetycznych, ale również ze współistniejących schorzeń przewlekłych, takich jak niewydolność nerek czy niedoczynność tarczycy.
Objawy chorób krwi
Niedokrwistość
Niedokrwistość (anemia) to zdecydowanie najczęstsza choroba krwi rozpoznawana w podstawowej morfologii. Spotyka się z nią nie tylko hematolog, ale też lekarz pierwszego kontaktu czy inny lekarz prowadzący aktualne leczenie. Niezależnie od przyczyny pojawienia się niedokrwistości najważniejsze objawy z nią związane to między innymi:
- męczliwość, osłabienie;
- upośledzona koncentracja, pamięć, uwaga;
- bóle i zawroty głowy;
- podwyższone tętno (w nazewnictwie medycznym taki stan nazywa się tachykardią);
- bladość skóry i błon śluzowych;
- duszność – występuje w zaawansowanej postaci niedokrwistości.
Objawy zależą od długości rozwijającej się anemii. Stany ostre zmniejszające nagle poziom hemoglobiny będą objawiać się znacznie poważniej niż proces przewlekłego, powolnego obniżania tych wartości, nawet pomimo tego, że końcowy poziom hemoglobiny będzie identyczny w obu stanach. Najważniejsze jest zwrócenie uwagi na możliwe krwawienie do przewodu pokarmowego: obecność ciemnych jak smoła stolców lub świeżej krwi i skrzepów w stolcu. Przy wymiotach charakterystyczna jest treść „fusów z kawy” albo świeża krew.
Ostra białaczka
Najczęstsze objawy, które mogą wskazywać na rozwój nowotworu krwi w początkowym okresie, to:
- gorączka – zwłaszcza w nocy;
- osłabienie;
- objawy niedokrwistości (wymienione powyżej);
- krwawienia z dziąseł i nosa wynikające ze skazy krwotocznej;
- powiększenie węzłów chłonnych;
- powiększenie śledziony – ból pod lewym łukiem żebrowym;
- powiększenie wątroby – ból pod prawym łukiem żebrowym;
- bóle kostno-stawowe;
- upośledzenie odporności, objawiające się między innymi uaktywnieniem opryszczki, ciężką anginą, pojawieniem się w jamie ustnej aft, podatnością na zakażenia grzybicze.
Większość dolegliwości wynika z dominacji linii komórkowych przez białe krwinki, co zwykle prowadzi do zmniejszenia linii czerwonokrwinkowej (objawy anemii) oraz płytek krwi (objawy skazy krwotocznej).
Polecamy: Białaczka – rodzaje, podział, typy białaczki
Czerwienica prawdziwa
Czerwienica prawdziwa to stosunkowo rzadka choroba krwi, która należy do grupy nowotworów mieloproliferacyjnych (polegających na nadprodukcji komórek czerwonokrwinkowych w szpiku). Jej istotą jest zwiększenie liczby erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, we krwi pacjenta. Główne objawy czerwienicy prawdziwej to:
- ból głowy i jej zawroty;
- zaburzenia widzenia;
- szum w uszach;
- świąd skóry;
- objawy choroby wrzodowej;
- zakrzepica tętnicza (czasami żylna);
- krwawienia z błon śluzowych;
- osłabienie;
- utrata masy ciała;
- powiększenie śledziony;
- ból brzucha.
Dolegliwości wynikają w głównej mierze z nadmiaru komórek, które powodują zatykanie światła drobnych naczyń oraz zwolnienie przepływu krwi – co jest czynnikiem sprzyjającym zakrzepicy. Diagnostyka czerwienicy prawdziwej opiera się przede wszystkim na wykonaniu badań laboratoryjnych (takich jak morfologia krwi obwodowej), badań szpiku (biopsja, trepanobiopsja) i badań molekularnych.
Skaza krwotoczna
Skaza krwotoczna to inaczej upośledzone krzepnięcie krwi, określane potocznie jako brak lub bardzo niski poziom krzepliwości krwi. Choroba ta może mieć różne podłoże – jeśli wynika z nieprawidłowości naczyń, wówczas nazywana jest skazą krwotoczną naczyniową, a jeśli z nieprawidłowej liczby lub też funkcji płytek krwi – skazą krwotoczną płytkową. Skazy krwotoczne mogą wynikać również z braku lub nieprawidłowej funkcji poszczególnych czynników krzepnięcia krwi – takie schorzenia krwi nazywamy skazami osoczowymi.
Skazy krwotoczne to typowo ciężkie choroby krwi, które istotnie upośledzają codzienne funkcjonowanie pacjenta.
Najważniejsze objawy skazy krwotocznej to:
- w przypadku skaz osoczowych – krwawienia skórno-śluzówkowe, czyli na przykład krwawienia z dziąseł, z nosa, nadmierne krwawienia miesięczne, krwawienia z przewodu pokarmowego, a nawet (w zaawansowanych postaciach) wylewy do stawów i mięśni mogące prowadzić do niepełnosprawności;
- w przypadku skaz płytkowych – oprócz krwawień z dziąseł czy nosa charakterystyczne są punkcikowate wybroczyny na skórze, które mają postać drobnych, czerwonawych plamek (warto też wspomnieć, że skazy płytkowe to stosunkowo częste choroby krwi u dzieci);
- w przypadku skaz naczyniowych – objawy zależą od konkretnej jednostki chorobowej, ale obejmują przede wszystkim wybroczyny i podbiegnięcia krwawe (siniaki).
Zaburzenia z zakresu układu krzepnięcia mogą być ponadto przyczyną niepowodzeń położniczych lub objawem innych jednostek chorobowych przebiegających z redukcją czynników krzepnięcia czy samych płytek krwi. W przebiegu procesów zakrzepowych o dużej rozległości może paradoksalnie dochodzić do skazy krwotocznej z tzw. zużycia (niedobór nadmiernie wykorzystanych do procesu krzepnięcia czynników).
W sytuacji gdy zauważymy u siebie niepokojące objawy, które mogą sugerować chorobę krwi, warto jak najszybciej udać się na konsultację lekarską. Specjalistą leczącym choroby krwi jest lekarz hematolog. W pierwszej kolejności warto jednak udać się do lekarza rodzinnego, który po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu zaleci dalsze badania i zaplanuje postępowanie, a w razie takiej konieczności skieruje nas do odpowiedniego specjalisty.
Polecamy: Skazy krwotoczne płytkowe – objawy, rozpoznanie, leczenie
Autor: Redakcja
