Nieregularne miesiączki po 40 roku życia – czy to początek menopauzy? 

Zmiany zachodzące w organizmie kobiety po 40 roku życia 

Większość zmian, które zaczynają być zauważalne u kobiet po 40 roku życia. Związana jest z naturalnym procesem starzenia się oraz przygotowywaniem organizmu do menopauzy, która występuje najczęściej między 45. a 55. rokiem życia.

To przede wszystkim rewolucja hormonalna: jajniki zaczynają produkować mniej estrogenów i progesteronu, hormonów kluczowych dla regulacji cyklu menstruacyjnego, a reakcją przysadki mózgowej na obniżone stężenie hormonów płciowych jest wzmożone wydzielanie hormonów tropowych – LH (hormonu luteinizującego) i FSH (hormonu folikulotropowego). Może to prowadzić do bardziej intensywnych objawów premenopauzalnych. Nieregularne miesiączki po 40 roku życia mogą być jednym z tych objawów.

Wpływ zmian hormonalnych na organizm kobiety to przede wszystkim: 

• cykle menstruacyjne mogą stać się nieregularne (zbyt krótkie lub zbyt długie) lub zanikać, 
• krwawienia mogą być bardziej obfite lub bardziej skąpe niż dotychczas, 
• metabolizm zaczyna zwalniać, co może prowadzić do przyrostu masy ciała, zwłaszcza w okolicy brzucha (tzw. brzuch menopauzalny), 
• może zacząć dawać o sobie znać sarkopenia, czyli związany z wiekiem zespół charakteryzujący się utratą masy mięśniowej i funkcji mięśni szkieletowych, postępuje utrata gęstości kości, zwiększająca ryzyko osteoporozy i złamań przeciążeniowych,   
• spadek produkcji kolagenu i elastyny prowadzi do utraty jędrności skóry, pojawiania się głębokich zmarszczek, opadnięcia owalu twarzy oraz ogólnego starzenia się skóry, 
• mogą występować wahania nastroju, drażliwość, a nawet stany depresyjne, 
• może pojawić się przerzedzenie włosów, zmniejszenie ich objętości oraz pojawienie się siwizny, 
• mogą wystąpić problemy z pamięcią krótkotrwałą, koncentracją oraz ogólnym funkcjonowaniem poznawczym, 
• zaburzenia hormonalne w połączeniu z niekorzystnymi wydarzeniami, mogą zwiększać podatność na stres i lęki oraz powodować zmiany w postrzeganiu siebie, a nawet kryzys tożsamości. 

Sprawdź: Kolagen na stawy – do picia, w tabletkach, w proszku

Nieregularne miesiączki po 40 roku życia – przyczyny  

Menstruacja powinna pojawiać się w regularnych odstępach czasu, ale z wiekiem ten precyzyjny mechanizm zazwyczaj się rozregulowuje. Zaburzenia miesiączkowania u czterdziestoletniej kobiety mogą mieć wiele przyczyn, gdyż jest to specyficzny czas, w którym możliwe jest zarówno zajście w ciążę, jak i początek menopauzy oraz różnego typu zaburzenia hormonalne wywołane chorobami lub trybem życia. 

Najczęstsze przyczyny spóźniającego się okresu lub braku miesiączki u kobiet po 40. roku życia

• Okres okołomenopauzalny (premenopauza), który może rozpocząć się nawet 10 lat przed faktyczną menopauzą. Jest zespołem objawów związanych z wygasającą ochroną hormonów płciowych i może obejmować:
  • bardzo skąpe miesiączki,
  • cykle bezowulacyjne,
  • przerwy w miesiączkowaniu.  
• Menopauza, czyli naturalne zakończenie cykli menstruacyjnych, zwykle występuje między 45. a 55. rokiem życia, ale zdarza się, że czynność jajników ustaje wcześniej, czasami nawet przed 40 rokiem życia. Menopauzę stwierdza się przy braku miesiączki przez 12 kolejnych miesięcy od ostatniego krwawienia.  
• Ciąża po 40. roku życia jest jedną z możliwych przyczyn braku miesiączki, mimo że płodność w tym wieku znacząco spada. Czterdziestoletnie mamy od wielu lat nie są już rzadkością na oddziałach położniczych.  
• Hormony tarczycy mają ogromny wpływ na cykle miesiączkowe kobiet, a zaburzenia funkcji tego gruczołu, takie jak np. nadczynność (hipertyreoza), mogą wiązać się z trudnymi do przewidzenia zaburzeniami miesiączkowania, takimi jak wtórny brak miesiączki lub nieregularne krwawienie.    
• Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym, a jego najczęstsze objawy to brak lub nieregularne miesiączki, brak owulacji, nadmierne owłosienie i problemy z płodnością.  
• Przedwczesne wygasanie czynności jajników (POF) to stan, w którym jajniki przestają normalnie funkcjonować przed 40. rokiem życia, co prowadzi do braku miesiączki i objawów menopauzalnych. 
• Stres i styl życia mogą zakłócać, a nawet zahamować cykle menstruacyjne. Zdarza się, że brak miesiączki u kobiet po 40. roku życia wynika z:
  • nadmiernej aktywności fizycznej (wyczynowe uprawianie sportu, ciężka praca fizyczna),
  • przewlekłego stresu,
  • niedożywienia i drastycznej utraty wagi (np. w wyniku stosowania restrykcyjnych diet odchudzających). 
• Choroby przewlekłe mogące mieć wpływ na gospodarkę hormonalną i prowadzić do zaniku miesiączki to m.in. cukrzyca, przewlekłe choroby wątroby oraz niektóre choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy). Zahamowanie krwawienia miesięcznego może wystąpić również pod wpływem rozwijających się:
  • zmian nowotworowych (jajników, macicy, szyjki macicy),
  • torbieli jajnika,
  • mięśniaków,
  • polipów.  
• Przewlekłe zażywanie hormonalnych leków antykoncepcyjnych, w tym doustnych tabletek antykoncepcyjnych, może prowadzić do zaniku krwawienia miesięcznego. Inne leki o podobnych skutkach ubocznych to m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne, nasenne, glikokortykosteroidy, preparaty stosowane do leczenia nadciśnienia tętniczego.  

Ile może spóźniać się okres po 40. roku życia?  

U kobiet po czterdziestce okres może spóźniać się od kilku dni do nawet kilku tygodni. Jest to związane z naturalnymi zmianami hormonalnymi występującymi w okresie premenopauzy. Wahania poziomu estrogenów i progesteronu mogą przyczyniać się do braku regularności cykli menstruacyjnych, a miesiączki mogą występować rzadziej i trwać krócej.

Czy po 40. roku życia krwawienie może być bardziej obfite? 

Choć wydaje się logiczne, że im bliżej menopauzy, tym rzadsze i bardziej skąpe powinny być miesiączki. W przypadku części kobiet krwawienie z wiekiem staje się bardziej obfite, a cykle krótsze.

Po 40. roku życia poziom estrogenów bywa nieregularny, co może prowadzić do nadmiernego wzrostu błony śluzowej macicy (endometrium).

Podczas miesiączki takie przerośnięte endometrium złuszcza się. Krwawienie trwa wówczas nawet o kilka dni dłużej i jest znacznie bardziej obfite niż w poprzednich cyklach.

Co pomoże na nieregularne miesiączki po 40 roku życia? 

Kobiety, które zauważają u siebie coraz mniejszą regularność w cyklach miesiączkowych, a także objawy wskazujące na zbliżającą się menopauzę, powinny powiedzieć o tych spostrzeżeniach swojemu ginekologowi.

Pomocna w tym trudnym czasie może być hormonalna terapia zastępcza. Polega ona na dawkowaniu estrogenu lub estrogenu i progesteronu (w minimalnych skutecznych dawkach). Alternatywnie możliwa jest suplementacja preparatami z fitoestrogenami roślinnymi wykazującymi działanie podobne (choć słabsze) do estrogenów.

W regulacji cyklu miesiączkowego może pomóc również antykoncepcja hormonalna oraz wprowadzenie zasad zdrowego stylu życia:

• aktywność fizyczna,
• zdrowa dieta,
• zarządzanie stresem.

Jeśli nieregularne miesiączki są spowodowane innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak:

• zaburzenia pracy tarczycy,
• zespół policystycznych jajników (PCOS),
• cukrzyca,

leczenie tych schorzeń może pomóc w regulacji cyklu.

To również może Cię zainteresować:

Andropauza – męskie klimakterium. Objawy przekwitania u mężczyzn